کلمه جو
صفحه اصلی

ماست

فارسی به انگلیسی

yogurt, yoghurt

yogurt


yoghurt


فارسی به عربی

لبن

مترادف و متضاد

yoghurt (اسم)
ماست، یوقورت

yogurt (اسم)
ماست، یوقورت

فرهنگ فارسی

( اسم ) خوراکی از انواع لبنیات که از شیر تهیه کنند . طریق. آن چنین است : شیر را گرم کنند و سپس با اندکی ماست مایه زنند و روی آن را گرم بپوشانند و در جایی نهند تا منعقد گردد بپوشانند و درجایی نهند تا منعقد گردد و سفت شود جغرات : غریبی گرت ماست پیش آورد دو پیمانه آبست و یک چمچه دوغ . ( گلستان .قر .۵۴ ) یا ماست و موسیر . موسیر را در آب می خوابانند و سپس در ماست داخل کنند . یا از سفیدی ماست تا سیاهی زغال . همه وهمه چیز . یا رنگ کسی مثل ماست پریدن . بر اثر رنج و محنت و مرگ یا شنیدن خبری موحش رنگ از صورتش پریدن : دندانهایش کلید شد . رنگش مثل ماست پرید ... یا ماست تو( ی ) دهن کسی بودن . از گفتن سخنی در موقع لازم خودداری کردن : وقتی فلانی داشت این میوه ها را بتو قالب می کرد ماست تو دهنت بود که بگویی لک زده هایش را نگذارد ? یا ماست را هم نمی برد . بسیار کند است ( چاقو کارد ) . یا ماست ها را کیسه کردن . از تهدید کسی ترسیدن جاخوردن : تا صدای من بلند شد پسره ماستها را کیسه کرد و دست از شلوغ بازی برداشت .

فرهنگ معین

[ سنس . ] (اِ. ) از انواع لبنیات است که با مایه زدن شیر بسته و سفت می شود. ،~ها را کیسه کردن کنایه از: ترسیدن و کنار رفتن یا با احتیاط عمل کردن .

لغت نامه دهخدا

ماست . (اِ) معروف است که جغرات باشد و بعضی جغرات چکیده را و بعضی دیگر مایه ای که بر شیر زنند ماست گویند. (برهان ). جغرات و گویند جغرات چکیده و گویند مایه ای که بر شیر زنند و لهذا کسی که مایه را برشیر زده ماست ببندد ماست بند گویند. (از آنندراج ). چغرات و شیری که بواسطه ٔ ماستینه بسته شده باشد. (ناظم الاطباء). خوراکی از انواع لبنیات که از شیر تهیه کنند. طریقه ٔ آن چنین است : شیر را گرم کنند و سپس با اندکی ماست مایه زنند و روی آن را گرم بپوشانند و درجایی نهند تا منعقد گردد و سفت شود. (فرهنگ فارسی معین ). سانسکریت ، مستو (سرشیر حامض ) ارمنی ، مچوم (شیر ترش )، مچنیم (چسبانیدن ، بستن ، منجمد شدن ). بلوچی ، مذغ ، مسته (بستن ، منجمد شدن )، مستغ (ماست ). افغانی ، ماسته (شیر دلمه شده ). کردی ، مازد (شیر دلمه )ایضاً کردی ، ماست (شیر بسته ). گیلکی ، یرنی و نطنزی ، ماست . فریزندی ، ماس . سمنانی ، مست . سنگسری ، موست . سرخه یی ، لاسگردی و شهمیرزادی ، ماست . بعضی پنداشته اند که ماست عربی است و از «مأس » مأخوذ است ، در قاموس آمده : «مأست الناقة، یعنی سخت شد به شتر گردآمدن شیر در پستان او». این معنی ربطی به «ماست » فارسی ندارد و باید دانست که ماست در عربی از فارسی مأخوذ است و عربی آن ، رائب است . (حاشیه ٔ برهان چ معین ). غمیم . رَثو. رَثیئَة. (منتهی الارب ). رائب . جغرات . چغرات . صغرات . صقره . صقرات . صغراط. صقراط. یُغَرد یغرت . یاقورد. (یادداشت به خط مرحوم دهخدا). انواع دارد: ماست قالبی . ماست کیسه ای . ماست کوزه ای . ماست کاسه ای . ماست خیکی . (یادداشت به خط مرحوم دهخدا) :
کرد از بهر ماست تیریه خواست
زانکه درویش بود و عاریه خواست .

شهید (یادداشت به خط مرحوم دهخدا).


الماست و الرائب و الشیراز کلها تبرد و تطفی و تنفخ . محمد زکریای رازی .(یادداشت ایضاً).
نزد او آن جوان چابک رفت
از غم ره گران و گوش سبک
با دو نان ، پر زماست ماست فروش
تاشکی برد پیش آن تاشک .

منطقی (یادداشت ایضاً).


از ایشان سبک اردشیر آب خواست
یکایک ببردندبا آب ماست .

فردوسی .


بیاورد زن خوان و بنهاد راست
برو تره و سرکه و نان و ماست .

فردوسی .


وز خس و از خار به بیگاه و گاه
روغن و پینو کنی و دوغ و ماست .

ناصرخسرو.


گفت با ماست خورده ام بسیار
صد ره و بیشتر نه خود یکبار.

سنائی .


کسی را که در خانه نه قالی باشد نه حصیر، نه نان و نه خمیر و نه گوشت و نه فطیر و نه ماست باشدش و نه پنیر. (بهاءالدین ولد).
دوغبایی بپز که از چپ و راست
دروی افتند چون مگس درماست .

سعدی .


غریبی گرت ماست پیش آورد
دو پیمانه آب است و یک چمچه دوغ .

(گلستان ).


یک صباحی بوقت ، شاگرد ماست بندی از در مدرسه ٔ بابا می گذشته و ظرفی ماست داشته . (مزارات کرمان ص 41، یادداشت به خط مرحوم دهخدا).
مایه ام بنهاد مقداری که خواست
شیر بودم بعد از آنم کرد ماست .

بسحاق اطعمه .


- از سفیدی ماست تا سیاهی زغال ؛ در تداول عامه ، همه چیز. (یادداشت به خط مرحوم دهخدا).
- رنگ کسی مثل ماست پریدن ؛ در تداول عامه ، از ترس شدید یا بیماری و یا شنیدن خبری موحش رنگ از صورت وی پریدن . (یادداشت به خط مرحوم دهخدا).
- گور ماست . رجوع به همین ماده شود.
- ماست بستن ؛ اِرابَة. ماست زدن . (یادداشت به خط مرحوم دهخدا). و رجوع به ماست زدن و ماست بندی شود.
- ماست به دهان مایه زدن (یا کردن ) . رجوع به ترکیب ماست تو(ی ) دهن ... شود.
- امثال
ماست به دهانش مایه زده اند (یا) مایه کرده اند؛ نظیر: آرد بدهنش گرفته . (امثال و حکم ص 1388).
- ماست تو(ی ) دهن کسی بودن ؛ به موقع از گفتن حرفی خودداری کردن . در مقام گفتار ساکت و صامت نشستن و در نتیجه فرصت را از دست دادن و گرفتار زیان مادی یا معنوی شدن ؛ وقتی فلانی داشت این میوه ها را به تو قالب می کردماست تو دهنت بود که بگویی لک زده هایش را نگذارند (فرهنگ لغات عامیانه ٔ جمال زاده ).
- ماست را هم نمی برد ؛ در تداول عامه ، بسیار کند است (چاقو، کارد) (فرهنگ فارسی معین ).
- ماست مالی . رجوع به همین ماده شود.
- ماست مالی کردن . رجوع به همین ماده شود.
- ماست موسیر ؛ موسیر را در آب می خوابانند و سپس در ماست داخل کنند. (فرهنگ فارسی معین ).
- ماست و چغندر ؛ ماست و لبو. نوعی پیش غذا که هنوز هم متداول است و برای تهیه ٔ آن نخست چغندر را به تنور پزند و سپس پوست کنده تکه تکه نمایند آنگاه آنها را در بشقابی تخت قرار دهند و روی آنرا با ماست نیم چکیده پوشانند و بر روی آن با نقش ونگار گرد دارچین و جز آن ریزند و بر سفره گذارند.
- ماست و شیره ؛ نوعی غذاست مردم تنگدست را و آن افزودن مقداری شیره بر ماست است که آن را تا حد لازم شیرین و مطبوع سازد آنگاه آنرا با نان خورند.
- ماست و لبو ؛ ماست و چغندر. رجوع به همین ترکیب شود.
- ماست ها را کیسه کردن ؛جا خوردن . ترسیدن از تهدید کسی . غلاف کردن و دم درکشیدن یا دست از کار خود برداشتن و جاخوردگی و ترس خودرا بخوبی نشان دادن ؛ تا صدای من بلند شد پسره ماستها را کیسه کرد و دست از شلوغ بازی برداشت و مثل آدم یک گوشه نشست . (فرهنگ لغات عامیانه ٔ جمال زاده ). مرعوب شدن . ترسیدن . (یادداشت به خط مرحوم دهخدا).
- مو از ماست کشیدن ؛ سخت زیرک و بافراست بودن . سخت دقیق بودن ، در حساب و امثال آن . (یادداشت به خط مرحوم دهخدا).
- امثال :
ماست چکیده به خایه می مالد ، مثل است . (آنندراج ).
ماست و دروازه هر دو می بندند، نظیر: بز و شمشیر هر دو درکمرند. (امثال و حکم ، ص 1388). یعنی این دو چیز را اختلاف بسیار است . و رجوع به امثال و حکم ج 1 ص 330 و 316 شود.
ماست و سیاه تخمه ؛ کار را مشکل کرده . (امثال و حکم ص 1388).
ماستی که ترش است از تغارش پیداست . (امثال و حکم ص 1388).
راست بیا راست برو ماست بخور سرنا بزن ؛ نظیر: با آن زبان خوشت یا پول فراوانت یا راه نزدیکت . (امثال و حکم ص 858).
عجب ماستی خریدیم که همه دوغ پتی بود؛ یعنی آنچه شد همه جز آن بود که می بیوسیدیم . (امثال و حکم ص 1090).
ماهی و ماست عزرائیل می گوید باز هم تقصیر ماست ؛ نظیر: لاتأکل السمک و تشرب اللبن . (امثال و حکم ص 1396).
|| علک رومی را نیز ماست می گویند که مصطکی باشد و آن صمغی است که خایند. (برهان ). مصطکی . (ناظم الاطباء). به این معنی تصرفی است در مصطکی . (حاشیه ٔ برهان چ معین ).

ماست. ( اِ ) معروف است که جغرات باشد و بعضی جغرات چکیده را و بعضی دیگر مایه ای که بر شیر زنند ماست گویند. ( برهان ). جغرات و گویند جغرات چکیده و گویند مایه ای که بر شیر زنند و لهذا کسی که مایه را برشیر زده ماست ببندد ماست بند گویند. ( از آنندراج ). چغرات و شیری که بواسطه ماستینه بسته شده باشد. ( ناظم الاطباء ). خوراکی از انواع لبنیات که از شیر تهیه کنند. طریقه آن چنین است : شیر را گرم کنند و سپس با اندکی ماست مایه زنند و روی آن را گرم بپوشانند و درجایی نهند تا منعقد گردد و سفت شود. ( فرهنگ فارسی معین ). سانسکریت ، مستو ( سرشیر حامض ) ارمنی ، مچوم ( شیر ترش )، مچنیم ( چسبانیدن ، بستن ، منجمد شدن ). بلوچی ، مذغ ، مسته ( بستن ، منجمد شدن )، مستغ ( ماست ). افغانی ، ماسته ( شیر دلمه شده ). کردی ، مازد ( شیر دلمه )ایضاً کردی ، ماست ( شیر بسته ). گیلکی ، یرنی و نطنزی ، ماست. فریزندی ، ماس . سمنانی ، مست . سنگسری ، موست . سرخه یی ، لاسگردی و شهمیرزادی ، ماست. بعضی پنداشته اند که ماست عربی است و از «مأس » مأخوذ است ، در قاموس آمده : «مأست الناقة، یعنی سخت شد به شتر گردآمدن شیر در پستان او». این معنی ربطی به «ماست » فارسی ندارد و باید دانست که ماست در عربی از فارسی مأخوذ است و عربی آن ، رائب است. ( حاشیه برهان چ معین ). غمیم. رَثو. رَثیئَة. ( منتهی الارب ). رائب. جغرات. چغرات. صغرات. صقره. صقرات. صغراط. صقراط. یُغَرد یغرت. یاقورد. ( یادداشت به خط مرحوم دهخدا ). انواع دارد: ماست قالبی. ماست کیسه ای. ماست کوزه ای. ماست کاسه ای. ماست خیکی. ( یادداشت به خط مرحوم دهخدا ) :
کرد از بهر ماست تیریه خواست
زانکه درویش بود و عاریه خواست.
شهید ( یادداشت به خط مرحوم دهخدا ).
الماست و الرائب و الشیراز کلها تبرد و تطفی و تنفخ. محمد زکریای رازی.( یادداشت ایضاً ).
نزد او آن جوان چابک رفت
از غم ره گران و گوش سبک
با دو نان ، پر زماست ماست فروش
تاشکی برد پیش آن تاشک.
منطقی ( یادداشت ایضاً ).
از ایشان سبک اردشیر آب خواست
یکایک ببردندبا آب ماست.
فردوسی.
بیاورد زن خوان و بنهاد راست
برو تره و سرکه و نان و ماست.
فردوسی.
وز خس و از خار به بیگاه و گاه
روغن و پینو کنی و دوغ و ماست.
ناصرخسرو.

فرهنگ عمید

فراودۀ لبنی که از مایه زدن شیر گرم و بستن آن در اثر گرم ماندن تولید می شود.

دانشنامه عمومی

ماست یکی از انواع لبنیات است که از تخمیر شیر توسط نوعی باکتری به نام لاکتوباسیلوس حاصل می شود. از هر نوع شیری برای تهیه ماست می توان استفاده نمود؛ اما ماست های امروزی را اغلب از شیر گاو تهیه می کنند.
ماست میوه ای از افزودن انواع میوه جات تهیه می شود که علاوه بر ایجاد طعم های مختلف ماست، طعم ترش آن را کاهش دهد.
ماست خامه ای (ماست یونانی) از مخلوط کردن شیر با خامه تهیه می شود تا میزان چربی شیر را به ۱۰ درصد برساند. معمولاً این نوع ماست را به همراه عسل به عنوان نوعی دسر مصرف می کنند.
ماست موسیر را از ماست با سیر یا موسیر له شده تهیه می کنند. گاهی هم حتی با سبزی ریزشده مخلوط می کنند و طعم های مختلفی از ماست ایجاد می نمایند.
ماست چکیده از آبگیری ماست معمولی درست می شود. این کار را با گذراندن ماست معمولی از صافی های پارچه ای انجام می دهند.
ماست و خیار هم نوعی ماست است که پس از آنکه ماست چکیده با کمی آب زده شد، خیار و نعنا و سیر در ماست ریخته می شود و نمک و فلفل بدان می پاشند و هم می زنند. معمولاً با نعنای خشک و برگ گل گلاب نیز آن را می آرایند.
ماست اسپار: این ماست از طردوغ به آن مخلوطی از نمک و دانه های گیاهان دارویی از قبیل: قلمفر (میخک) و شمبری (شنبلیله)، سیاه دانه و... که بو داده شده اند به همراه نمک و در داخل مشکهای مخصوص نگهداری اسپار می ریزند تا این ماست تهیه شود.
به غیر از زبان های ایرانی مانند فارسی و کردی در دیگر زبان های دنیا ، غالباً نام یوقورت را بکار می گیرند که ریشه زبان ترکی دارد.اگرچه در تاریخ فرهنگ هند و ایران باستان به ماست در پانصد سال قبل از میلاد مسیح اشاره شده است و در سنت ایران مردم بر این باور بوده اند که ابراهیم پیامبر به علت مصرف منظم و روزانه ماست صاحب عمری طولانی همراه با سلامتی بوده است.اما اولین ماست ها احتمالاً به طور تصادفی تهیه شدند؛ یعنی زمانی که شیر را برای حمل و نقل داخل کیف هایی که از پوست بز درست شده بود می ریختند، باکتری موجود در پوست بز، شیر را تخمیر نموده و ماست به دست می آمد.
یک زیست شناس روسی عقیده داشت که لاکتوباسیلوس برای سلامتی مفید است، او سعی نمود که استفاده از ماست را در سرتاسر اروپا رواج دهد. به دنبال آن در سال ۱۹۱۹ میلادی اولین کارخانه صنعتی تولید ماست در شهر بارسلونای اسپانیا احداث شد و مصرف ماست روز به روز افزایش یافت.
ماست از تخمیر قند شیر به نام لاکتوز حاصل می شود. باکتری ویژه تهیه ماست، لاکتوز را به اسید لاکتیک تبدیل می کند و به علاوه به ماست بافت ژل مانندی می دهد. به دلیل وجود اسید لاکتیک، ماست مزه تند و ترشی پیدا می کند.

دانشنامه آزاد فارسی

فرآوردۀ نیمه جامد لبنی. از تخمیر باکتریایی شیر تهیه می شود. قبایل بیابانگرد آسیای مرکزی نخستین کسانی بودند که از شیر مادیان، در مَشک های بسته به زین اسب های خود، ماست تولید کردند. در سراسر آسیا و منطقۀ مدیترانه آن را خالص می نوشند، اما در اروپا و امریکا با افزودن عسل، قند و میوه به آن، به شکل جامد مصرف می شود. با افزودن استرپتوکوس لاکتیس (Streptoccus lactis) و لاکتوباسیلیوس بُلگاریکوسِ (Lactobacilus bulgaricus) کِشت شده، به مقدار مساوی، به شیرِ جوشانده و نیز با هموژنیزه، لاکتوز شیر را به اسید لاکتیک تبدیل می کنند. استیل دی هاید به ماست طعم خاصی می دهد. به منظور جلب مشتری، به ماست تخمیرشده، میوه، چاشنی، و مواد رنگی و غلیظ کننده می افزایند.

گویش اصفهانی

تکیه ای: mâs(s)
طاری: mâs
طامه ای: mâs(s)
طرقی: mâs
کشه ای: mâs
نطنزی: mâs


پیشنهاد کاربران

ماست یا ماس کلمه ای کوردی است زیرا در ابتدا ماست در ناحیه کردستان شمالی تهیه شد - محل شانلی اورفا

راس اوشه ماس ( ماست ) کلمه کوردیگه که ده کردسان شروع بویه

ماس ، ماست احتمالا ماء الثور بوده به معنی آب گاو ، شیر گاو
اوگا ( آب گاو ، شیرگاو ) در گویشی دیگر یوگا، یوغا ، یوغ ، دوغ ، یوغورت تبدیل شده است و ماست ترجمه ای از اوگا است

ماست کردیه چیه دیگه . . . .
خب زبان کردی و پارسی و بلوچی وپشتو و دری همه زبانهای ایرانی هستند . . . این کلمات اصیل اوستایی هستند که بهتره بگیم ایرانیه و کردی یا مادی اصیل ترین قوم و زبان ایرانیه. . .

اصن کردها افتخار ما هستن اصن ریشه ایران کرده موسس ایران دیاکو بوده
اگه ایران مادر ما باشه کرد برادر بزرگه هستش و باقی داداشا پشت سرش 😍



کلمات دیگر: